Ekonomist Hasan Güngör, "2010 Ekonomi ve İnşaat Sektörü" başlıklı yazısında "2010 yılına böyle bir tabloyla giren KKTC ekonomisi kendini iki alandaki gelişmeye odakladı.
Birincisi Turizm alanında yapılacak yatırımlar ve bu sektörün büyümesine destek verilmesi, ikincisi ise yüksek öğrenimde yaşanan olumsuz durumun giderilerek bu sektörün de büyümesine destek verilmesi ve KKTC’ nin büyümesinin yeniden pozitif bir ivme kazanmasını sağlamak" diye yazdı.
Ekonominin içine girdiği daralma 2009 yılında zirve yaparak reel bazda - % 6.1 olarak gerçekleşti. En azından Devlet Planlama Örgütü’ nün öngörüsü böyle. Bu rakam ileriki devrelerde revize edilecektir ve korkarım ki küçülme kesin rakamı daha büyük olacaktır. İthalat vergileri - % 10.3, ticaret - % 16.2 ve inşaat - % 21.0 olarak gerçekleştiğinden en büyük küçülme bu üç alanda ortaya çıktı. Birçok ekonomist bu küçülmenin sebeplerini muhtelif yayın organlarında tartıştı ve görüşlerini ortaya koydu. Bu tartışmada fikir birliğine varılan iki nokta kendini ön plana çıkardı. Birincisi KKTC’ nin kendi yapısal sorunlarının halen varlığını sürdürdüğü ve ikincisi ise global krizin KKTC’ ni de derinden etkilediğidir.
2010 yılına böyle bir tabloyla giren KKTC ekonomisi kendini iki alandaki gelişmeye odakladı. Birincisi Turizm alanında yapılacak yatırımlar ve bu sektörün büyümesine destek verilmesi, ikincisi ise yüksek öğrenimde yaşanan olumsuz durumun giderilerek bu sektörün de büyümesine destek verilmesi ve KKTC’ nin büyümesinin yeniden pozitif bir ivme kazanmasını sağlamak. Hükümetin bu konudaki hazırlıkları sürmektedir. Hem KKTC 2010 bütçesinde hem de Türkiye Cumhuriyeti ile yapılan protokolün satır aralarında bu görülebilmektedir.
İnşaat sektörü 2009 yılındaki küçülmenin neredeyse rekor denecek düzeyde yaşandığı sektör olmuştur. Dış talepteki keskin daralma bu sektörün ciddi şekilde sarsılmasına neden olmuş ve malum sonucu doğurmuştur. Ancak dış talepteki daralmanın arkasında yatan temel faktörlerin sadece ekonomik olmadığı, geçtiğimiz hafta sonuçlanan ve nihai kararın verildiği Orams davası ve benzeri siyasi ve hukuki atakların etkili olduğu artık aşikar olan bir durumdur. Orams davasının doğurduğu hukuki sonucun yaratacağı psikoloji ile bu sektörde dış talebin yeniden canlandırılması ile ilgili beklentileri hepten ortadan kaldırmıştır. Bu en azından geleneksel pazar olarak görülen İngiltere ve diğer Avrupa Birliği ülkeleri için geçerlidir. Ancak kişisel mülkiyet hakkının günümüz ekonomi anlayışı içerisinde taşıdığı önemi düşündüğümüzde bunun tüm dış pazarlar için bir sorun teşkil ettiği tartışmasız bir şekilde ortadadır. Ekonomik sorunların üzerine düğümlenen siyasi ve hukuki sorunlar ve sonuçlar inşaat sektörünün dış taleple ilgili bir gelişme kaydetmesi son derece zordur.
Ancak hükümet ve özellikle de Ekonomi Bakanlığı inşaat sektörüyle ilgili bir takım çalışmalar yürütmektedir. Bu çalışmaların sonuçları sanırım yakın gelecekte açıklanacaktır. Bu çalışmalar kapsamında inşaat sektöründe yapımına başlanmış ancak bitirilmiş veya bitirilememiş konutların iç piaysada tüketilmesine yönelik bir takım adımlar tasarlanmaktadır. Uzun vadeli finansman imkanlarının da değerlendirileceği ve mümkün olduğu cihetle finansman yaratılacak olan bir takım düzenlemelerle inşaat sektöründe bir canlanma sağlanması ve inşaat sektörüyle ilişkili diğer yan sektörlere de bu yolla bir likidite sağlanması söz konusu olabilecektir.
Eğer yeni tasarlanan sistem sağlıklı bir şekilde yerleşirse KKTC’ nde uzun dönemli ve tüketici merkezli bir konut finansman modeli oluşabilecektir. Böylelikle tüketici tercihlerinin daha ön planda olmasıyle piyasa etkinliğinin de artırılması mümkün olabilecektir. Mali sektörden gereken payı sağlayamayan inşaat sektörünün mali sektörle ilgili ilişkileri de yeniden düzenlenmiş ve daha sağlıklı bir zemine oturtulmuş olacaktır.
