banner47

banner32

banner33
24 Mayıs 2017 Çarşamba

Çay ve sağlık

Diyetisyen ve Beslenme Uzmanı Yazgı Ötüken bu haftaki yazısında çay ile ilgili önemli bilgiler verdi.

22 Aralık 2016 Perşembe 11:48
Çay ve sağlık
Diyetisyen ve Beslenme Uzmanı Yazgı Ötüken bu haftaki yazısında çay ile ilgili önemli bilgiler verdi.

ÇAY TÜKETİMİ

Çay kullanımı 5000 yıl öncesine dayanıyor, çayı ilk keşif Çin imparatoru Shin Nung tarafından kaynayan suya çay yapraklarının düşmesi sonucu tesadüfen oluyor. Kaynayan suda oluşan farklı renkteki karışımın aroması ve tadı beğenilip önce Çin'de daha sonra tüm dünyada tüketimi başlıyor.3 çeşit çay türü bulunmakta. Hiç fermentasyona uğramadan elde edilen Yeşil çay bunlardan ilkini oluştururken, yarı fermente oolong çayı ve tam fermente siyah çay türleri oluşturmaktadır.

Son yıllarda bilim alanında çay ve çay türleri üzerine birçok araştırma yapılıyor. Çay'da tıpkı sebze, ve meyvelerde bulunan flavonoid bilekşikler sayesinde çeşitli sağlık problemlerine olan etkileri araştırılıyor. Flavonoid bileşikler polifenolik maddelerdir ve güçlü antioksidan özellik göstermektedirler. (antioksidan
hücrelere zarar verici serbest radikalleri bağlayıcı, yokedici özellik gösteren bileşik. )


İçerik olarak birbirine benzerlik gösteren yeşil ve çayın antioksidan etkileri farklıdır. Yeşil çayda flavonoid grubunda olan polifenoller fazlayken, siyah çaydaise en önemlisi siyah çaya rengini ve buruk aromasını veren theaflavinlerdir. Yeşil çay flavonoidler açısından siyah çaya göre daha zengindir. 



ÇAY VE KAFEİN İÇERİĞİ


Çaydaki kafein içeriği, demlenme süresi , demleme sırasında karıştırılması, çay-su oranı ile bağlantılıdır. Klasik şekilde hazırlanan 1 fincan (200ml) siyah çayda ortalama 40 mg kafein bulunuyor. Sağlıklı beslenme önerilerine bakacak olursan kişi günde 300 mg kafein tüketimini aşmamaya dikkat etmelidir.


FAYDALARI

Kalp- damar hastalıklarında görülen en birincil faktör damar sertliğidir. Yeşil ve siyah çayın en büyük özelliği LDL (kötü kolesterol) oluşumunu engelleyerek, plak oluşumunu engelliyor ve damar sertliğini önlemeye yardımcı oluyor. Yapılan bir çalışmada günde 3 fincandan fazla siyah çay tüketenlerde ( 350 ml) kalp krizi riskinin hiç çay tüketmeyenlerden %68 az olduğu saptanmıştır.

Çay türlerinin kolon, mide, özafagus ve akciğer kanseri başta olmak üzere birçok kanser türüne karşı koruyucu görev yaptığı bilinmekte. Çayda bulunan polifenollerin (gerek yeşil çay, gerekse siyah çaydaki kateşinler ve theoflavinlerin) normal hücre büyümesini engellemeden kanser hücrelerinin çoğalmasını engellediği görülmüştür.

Siyah üzüm, greyfurt suyu, soğan ve özellikle kırmızı şarapta bol miktarda bulunan flavonoid bileşikleri sayesinde çay araştırmalara konu oluyor. Ortaya çıkan sonuçlar arasında en önemlisi çayın özellikle damar yapısının bozulmasına yol açan LDL kolesterolü düşürerek kalp-damar hastalıklarından koruyucu özellik gösterdiğidir.

AŞIRI TÜKETİMİ OLUMSUZ ETKİ YARATIYOR

Çay ve anemi; Çay da bulunan kefein non-hemdemirin emilimini engelliyor ve buna eşlik eden fitat, diyet lifi, bazı protein ve aminoasitler demirle etkileşime girdiğinden emilimini engellemiş oluyor. Yemek bitiminden 1 saat içinde tüketilen koyu siyah çayın demir emilimini %75-80 oranında azalttığı bulunmuştur.

Aşırı çay tüketimi kafein içeriğinden dolayı mide asit salgısını artırarak gastrit ve ülsere yol açabiliyor.

Besinlerden alınan demirin yetersiz emilimine neden olarak kansızlığa neden olabiliyor.

Çayı içerken eklenen şeker kilo alımına kan yağlarının yükselmesine neden olarak şeker hastalığı,kalp-damar hastalıklarına zemin hazırlayabiliyor. Çay tüketiminizi açık çay ve şekersiz olarak tüketin böylelikle çayın sağlayacağı yararlardan faydalanabilirsiniz .

Aşırı çay tüketiminin damar sertliğine ve çarpıntılara yol açtığı çalışmalarla desteklenmiştir.

Yeşil çay, siyah çaydan farklı bir bitki değildir. Aynı yaprakların farklı işlemlerden geçmesiyle antioksidan içerik, lezzet ve koku olarak farklılaşmasıdır. Siyah çay üretim aşamasında oksitlenmeye maruz kalırken, yeşil çay hafifçe buharda işlem gördüğü için çok fazla oksitlenmez. İyi bir yeşil çayı tam verimle randıman almak için 75-85 derecelerde sıcak suyla 3 dakika kadar demlemelisiniz. 

Günde 6 fincandan fazla çay tüketmek de sağlık açısından zararlı olabilir. Buna göre özellikle siyah çay içenler dikkatli olmalıdırlar, çünkü siyah çayda yeşil ve beyaz çaydan daha fazla kafein bulunmaktadır. 

Günlük 4-6 fincan yeşil çay tüketimi mide, kolon, meme, sindirim sistemi kanseri riskinde azalma sağlamaktadır. Özetle yeşil çay içenlerde geniş spektrumlu pek çok hastalığa karşı koruyuculuk geliştiği gözlenmiştir. 

 

 

    Yorum yazmak için sitenin üst kısımdan giriş yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen olun!
HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
SAYFALAR
ARŞİV